Steeds meer Nederlanders en andere Europeanen verhuizen na het aangaan van een geregistreerd partnerschap naar Spanje. Zolang de relatie goed is, levert dat meestal weinig vragen op. Maar wat gebeurt er als je uit elkaar gaat?
Dan kan zich een bijzonder probleem voordoen. Spanje kent namelijk niet hetzelfde landelijke geregistreerd partnerschap zoals wij dat in Nederland kennen. Spanje kent wel regionale regelingen voor ongehuwde partners, zoals de pareja de hecho, maar die zijn juridisch niet hetzelfde als het Nederlandse geregistreerd partnerschap. Een Nederlands geregistreerd partnerschap kan daardoor niet zonder meer in Spanje worden behandeld alsof het een Spaans huwelijk of een Spaanse geregistreerde partnerschapsvorm betreft. Voor de beëindiging van een Nederlands geregistreerd partnerschap moet daarom zorgvuldig worden beoordeeld welke mogelijkheden het Nederlandse recht biedt en welke gevolgen daaraan in Spanje worden verbonden.
Wanneer één van de partners niet wil meewerken aan de beëindiging, is een procedure bij de rechter nodig. Dat geldt ook wanneer de partners gezamenlijk het gezag uitoefenen over één of meer minderjarige kinderen. In internationale situaties ontstaat dan meteen de vraag: is de Nederlandse rechter wel bevoegd?
Voor de ontbinding van een geregistreerd partnerschap geldt een bijzondere Nederlandse bevoegdheidsregeling. Artikel 4 Rv sluit daarvoor aan bij een aantal internationale bevoegdheidsgronden uit de Europese regeling die geldt voor echtscheidingen. Daarbij spelen onder meer de gewone verblijfplaats van de partners, hun laatste gemeenschappelijke gewone verblijfplaats, de verblijfplaats van de verweerder, de verblijfplaats van de verzoeker gedurende een bepaalde periode en hun gemeenschappelijke nationaliteit een rol. Wanneer bijvoorbeeld beide partners de Spaanse nationaliteit hebben en inmiddels allebei in Spanje wonen, is de bevoegdheid van de Nederlandse rechter niet vanzelfsprekend. Dat kan de beëindiging van een Nederlands geregistreerd partnerschap aanzienlijk ingewikkelder maken.
Als beide partners het erover eens zijn dat het geregistreerd partnerschap moet eindigen en zij niet gezamenlijk het gezag uitoefenen over minderjarige kinderen, kan het geregistreerd partnerschap onder voorwaarden buiten de rechter om worden beëindigd. Partijen sluiten daarvoor een schriftelijke beëindigingsovereenkomst. Een advocaat of notaris stelt vervolgens de wettelijk vereiste verklaring op, waarna deze moet worden ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand. Pas door die inschrijving eindigt het geregistreerd partnerschap.
Bij deze buitengerechtelijke route wordt geen verzoek bij de Nederlandse rechter ingediend. De vraag of de Nederlandse rechter internationaal bevoegd zou zijn geweest om over een ontbindingsverzoek te beslissen, speelt dan dus niet op dezelfde manier. Dat kan juist van belang zijn wanneer partijen inmiddels in Spanje wonen, geen of nauwelijks nog aanknopingspunten met Nederland hebben, maar wel in Nederland een geregistreerd partnerschap zijn aangegaan.
Bij een buitengerechtelijke beëindiging wordt geen verzoek bij de Nederlandse rechter ingediend. De vraag of de Nederlandse rechter internationaal bevoegd zou zijn om over een ontbindingsverzoek te beslissen, hoeft dan dus niet te worden beantwoord. Dat kan juist uitkomst bieden wanneer partijen niet (beiden) de Nederlandse nationaliteit hebben, inmiddels volledig in Spanje wonen en nauwelijks nog aanknopingspunten met Nederland hebben, maar wel ooit in Nederland een geregistreerd partnerschap zijn aangegaan.
Het verschil is derhalve groot:
Met alleen de beëindiging van het geregistreerd partnerschap is overigens niet altijd alles geregeld. Er kunnen bijvoorbeeld nog afspraken nodig zijn over de afwikkeling van partnerschapsvoorwaarden, gemeenschappelijk vermogen, een woning in Nederland of Spanje, pensioen of alimentatie. Juist bij vermogen in meerdere landen kunnen daarvoor weer andere Europese en nationale bevoegdheids- en verwijzingsregels gelden. Het is daarom verstandig advies in te winnen bij een gespecialiseerd advocaat.
Hebben jij en je partner in Nederland een geregistreerd partnerschap gesloten, wonen jullie inmiddels in Spanje en willen jullie uit elkaar? Dan is het verstandig eerst te laten beoordelen welke beëindigingsroute voor jullie beschikbaar is. Zeker wanneer jullie het over de beëindiging eens zijn, kan soms worden voorkomen dat een ingewikkelde internationale gerechtelijke procedure nodig is.
Ik denk graag met je mee over of een buitengerechtelijke beëindiging in Nederland mogelijk is en kan, als dat het geval is, de benodigde overeenkomst en verdere afwikkeling begeleiden. Neem gerust contact met mij op om jouw situatie te bespreken via 076 – 204 5565 of katinka@verdeadvocatuur.nl. Of vul het contactformulier hiernaast in.
Meer weten? Neem eens een kijkje op onderstaande pagina's.